Yedek ve Tarayıcı
Yüksek CPU Kullanımını Bulma ve Çözümleme
Fan hızlanır. Fare imleci takılır. Pencereler geç açılır. Çoğu zaman suçlu tek bir süreçtir ve onu bulmak beş dakika sürer. Aşağıdaki adımlar, yüksek cpu kullanımı yaşayan bir bilgisayarda sorunu tespit etmek ve kalıcı çözüme ulaşmak için sıralanmıştır.
Sorun tam olarak nedir?
İşlemci sınırlı sayıda çekirdeğe sahiptir. Bir program sürekli hesaplama yaparsa diğer işlemler sıraya girer. Sonuç: sistem "yavaş" gibi görünür.
- Kısa süreli yükselme normaldir. Güncelleme, virüs taraması, video kodlama sırasında %100 görmek beklenir.
- Boştayken %20 üzeri şüphelidir. Hiçbir şey yapmıyorken işlemci meşgulse bir arka plan görevi kilitlenmiş olabilir.
- Isı ve gürültü artar. Dizüstü bilgisayarlarda pil ömrü hızla düşer.
- Yavaşlığın tek sebebi işlemci değildir. Disk %100 doluluğa yakınsa veya RAM yetmiyorsa belirtiler benzer olur. Ölçmeden karar vermeyin.
Adım 1: Yükü ölçün
- Ctrl + Shift + Esc ile Görev Yöneticisi'ni açın.
- "Daha fazla ayrıntı" bağlantısına basın.
- İşlemler sekmesinde CPU başlığına tıklayarak büyükten küçüğe sıralayın.
- İlk üç satırı not edin. Yüzdeyi ve süreç adını yazın.
- Performans sekmesinde grafiğe bakın: yük sürekli mi, dalgalı mı?
macOS'te aynı iş için Etkinlik Monitörü, Linux'ta top veya htop kullanılır.
Adım 2: Süreci tanıyın
Adı bilinmeyen bir süreç görürseniz sağ tıklayıp "Dosya konumunu aç" seçin. Klasör yolu size çok şey söyler.
- Windows\System32 içindeyse büyük olasılıkla sistem bileşenidir.
- Program Files içindeyse kurduğunuz bir uygulamadır.
- AppData\Temp gibi geçici klasörlerdeyse dikkat edin. Bu, istenmeyen yazılım işaretidir.
Sık karşılaşılan isimler ve anlamları:
| Süreç | Ne yapar | Ne yapmalı |
|---|
| Antimalware Service Executable | Windows Defender taraması | Tarama bitene kadar bekleyin, saatini gece yapın |
| Windows Modules Installer | Güncelleme kurulumu | Bekleyin, kesmeyin |
| System Idle Process | Boş çekirdek göstergesi | Yüksek olması iyidir, dokunmayın |
| Tarayıcı sekmeleri | Reklam, video, betik | Tarayıcının kendi görev yöneticisinden sekmeyi kapatın |
| Bilinmeyen ad, geçici klasör | Muhtemelen istenmeyen yazılım | Tarama yapın, kaldırın |
Tarayıcı ağır çalışıyorsa Shift + Esc ile Chrome veya Edge'in kendi görev yöneticisini açın. Hangi sekmenin ya da eklentinin yük ürettiğini tek tek görürsünüz. Gereksiz eklentileri kaldırmak, tarayıcı gizlilik ayarlarını gözden geçirirken yapılacak işlerin başında gelir.
Adım 3: Müdahale seçeneklerini karşılaştırın
| Yöntem | Etki süresi | Risk | Uygun olduğu durum |
|---|
| Görevi sonlandır | Anında, geçici | Kaydedilmemiş veri gider | Donmuş tek uygulama |
| Uygulamayı yeniden başlat | Anında | Düşük | Bellek sızıntısı yapan program |
| Başlangıçtan çıkar | Sonraki açılıştan itibaren | Düşük | Her açılışta yüklenen gereksiz araç |
| Programı güncelle | Kalıcı | Yok | Bilinen hata, sürücü uyumsuzluğu |
| Programı kaldır | Kalıcı | İşlev kaybı | Kullanılmayan yazılım |
| Kötü amaçlı yazılım taraması | Kalıcı | Düşük | Tanımadığınız süreç, sürekli %100 yük |
| Windows'u sıfırla | Kalıcı | Yüksek, uzun sürer | Hiçbir yöntem işe yaramadıysa |
Adım 4: Kalıcı çözüm için sıra
- Görevi sonlandırın. Süreci seçin, "Görevi sonlandır" düğmesine basın. Yavaşlık geçtiyse suçluyu buldunuz.
- Başlangıç sekmesini temizleyin. Görev Yöneticisi > Başlangıç. "Yüksek" etkili girdileri devre dışı bırakın. Yazıcı yardımcıları, oyun başlatıcıları, bulut senkronizasyon araçları buradan kapatılabilir.
- Sürücüleri kontrol edin. Özellikle ekran kartı ve ağ sürücüleri hatalı sürümlerde yük üretir. Üreticinin sitesinden güncel sürümü kurun.
- Güncellemeleri tamamlayın. Yarım kalan bir Windows güncellemesi arka planda sürekli deneme yapar. Kuruluma izin verin, yeniden başlatın.
- Tarama yapın. Windows Güvenliği ile çevrimdışı tarama seçeneğini kullanın. Şüpheli programı kaldırdıktan sonra artık dosyalarını da temizlemeyi ihmal etmeyin.
- Havalandırmayı kontrol edin. Toz dolu fan, işlemcinin ısınmasına ve hız düşürmesine yol açar. Sistem yavaşlar ama yük yüzdesi yüksek görünür. Fiziksel temizlik burada çözümün parçasıdır.
Kaçınılması gereken hatalar